Zeytun yağı nədir?

Tarixi romalılara və qədim yunanlara gedib çıxan zeytun yağı Aralıq dənizi mədəniyyətinin əsas qidası olmuşdur. Zeytun yağı bu gün də məşhur olmağa davam edir və hər yeməkdə istifadə olunur. İstifadə olunan digər yemək yağları ilə müqayisədə zeytun yağı güclü polifenol birləşmələri sayəsində seçilir. Zeytun yağının istehlakı daha güclü sümük quruluşunun formalaşmasında və xolesterin səviyyəsinin tarazlaşdırılmasında mühüm rol oynayır.

Zeytun yağı zeytunun sıxılması ilə əldə edilən maye və təbii yağdır. Yağın dadı zeytunun növünə görə dəyişir. Aralıq dənizi zeytununun dadı yumşaq və acı ola bilər. Təmizlənmiş və ya təmizlənməmiş olması zeytun yağının dərəcəsini müəyyənləşdirir. Təmizlənməmiş yağlar saf quruluşa malikdir. İstilik və kimyəvi maddələrdən istifadə edilmədən işlənmiş zeytun yağı güclü bir ləzzətə malikdir. İşlənmiş zeytun yağı açıq rəngdədir və yumşaq bir dadı var.

Zeytun yağı ürək üçün faydalı qidadır, çünki tərkibində az miqdarda doymuş yağ var. Zeytun yağının istehlakı orqanizmə qidalardan A, D, E və K kimi yağda həll olunan vitaminləri emal etməyə imkan verir. Bir xörək qaşığı zeytun yağı aşağıdakı qida dəyərlərini ehtiva edir:

Kalori: 120

Zülal: 0 q

Yağ: 14 q

Doymuş yağ: 2 q

Tək doymamış yağ turşuları: 10 q

Poli doymamış yağlar: 1,5 q

Karbohidratlar: 0 q

Lif: 0 q

Şəkər: 0 q

Zeytun yağının faydaları

Doymamış yağlarla zəngin olan zeytun yağı oksidləşdirici stressi azaldır, antioksidant tərkibli zeytun yağı isə ürək-damar və mərkəzi sinir sistemlərinə təsir edən xroniki xəstəliklərin riskini azaldır və xəstəliklərdən qoruyur. İltihab əleyhinədir və iltihabı azaltmağa kömək edir. Zeytun yağı orqanizmin bakteriya və infeksiyalarla mübarizə aparmasına kömək edir. Zeytun yağı sıx bir dad və yağlı teksturaya malik olduğundan içmək tövsiyə edilmir. Ancaq yenə də zeytun yağı içmək istəyirsinizsə, onu ölçülü şəkildə istehlak etməyə diqqət etməlisiniz. Zeytun yağı doymamış yağ turşularının zəngin mənbəyidir. Bu yağ turşuları bədənin toxluq hissini saxlamağa və iştahı idarə etməyə kömək edə bilər. Zeytun yağındakı mono doymamış yağ turşuları maddələr mübadiləsini sürətləndirir və yağların yandırılmasını təşviq edir. Zeytun yağının müntəzəm istehlakı arıqlama prosesini asanlaşdırır. Zeytun yağının faydalarını aşağıdakı kimi sıralamaq olar:

Zeytun yağı xroniki xəstəliklər riskinin qarşısını alır;

2-ci tip şəkər və insult riskini azaldır:

Ürək xəstəliklərindən qoruyur;

Arıqlamağa kömək edir;

Qan şəkərinin səviyyəsini tənzimləməyə kömək edir;

Pis xolesterolu aşağı salır;

Alzeimer kimi  xəstəliklərin inkişaf ehtimalını azaldır.

Zeytun yağının dəri və saçlar üçün faydaları

Zeytun yağı dəri sağlamlığı üçün çox faydalıdır. Bunun səbəbi tərkibindəki E vitamini və antioksidant quruluşla bağlıdır. Zeytun yağının dəri üçün faydalarını aşağıdakı kimi sıralamaq olar:

Quru dərinin quruluşunu nəmləndirir;

Makiyajı silmək və təmizləmək üçün istifadə edilə bilər;

Qırışların əmələ gəlməsinə qarşı təsirlidir;

Dartma izlərini və ya çapıqları yüngülləşdirmək üçün istifadə olunur;

Bəzi dəri tiplərində yaranan sızanaqların qarşısını alır;

Dabanlarda yarana biləcək çatları aradan qaldırır.

Zeytun yağının saç üçün faydalarını aşağıdakı kimi sıralamaq olar:

Baş dərisini nəmləndirir;

Qaşıntı və quruluğu azaldır;

Saçların sağlam və parlaq görünməsini təmin edir;

Saç tökülməsinin qarşısını alır;

Saçların uzanmasında rol oynayır.

İdmançılar performansını artırmaq üçün zeytun yağından necə istifadə edə bilərlər?

İdmançıların zeytun yağı istehlak etmə üsulu və miqdarı fərdi qida ehtiyaclarına, məşq səviyyələrinə və məqsədlərinə görə dəyişə bilər. İdmanda zeytun yağının istifadəsi performansın yüksəldilməsi baxımından çox əhəmiyyətlidir. Daha yaxşı məşq etmək istəyirsinizsə, zeytun yağı istifadə edərkən aşağıdakı qaydalara diqqət yetirə bilərsiniz:

Ümumi sağlamlıq üçün gündə təxminən 2-4 xörək qaşığı zeytun yağı istehlak etmək tövsiyə olunur. Bu miqdar sağlam yağların qəbulunu artıra və ürək sağlamlığına kömək edir;

Məşqdən əvvəl və ya sonra zeytun yağı istehlak etmək enerji səviyyələrini artırır və əzələlərin bərpasına kömək edir. Bu məqsədlər üçün bir qaşıq zeytun yağı kifayət ola bilər;

Gündəlik yeməklərinizdə zeytun yağı istifadə edərək, onun qida dəyərini və sağlam yağların qəbulunu artıra bilərsiniz. Məsələn, onu salatlarınıza əlavə edə və ya yeməklər hazırlayarkən istifadə edə bilərsiniz. Zeytun yağı bədəni sağlam yağlarla təmin etmək baxımından idman qidasında üstünlük təmin edir;

Zeytun yağı istehlak edərkən balanslı olmaq vacibdir. Bunu aşmayın və ümumi kalori qəbulunuza diqqət yetirin. İdmançılar ümumi gündəlik kalori balansına nəzarət etməlidirlər;

Bəzi idmançıların daha çox yağa ehtiyacı ola bilər, digərlərinin isə daha az yağa ehtiyacı ola bilər. Əgər idmançısınızsa, qidalanma planlarınızı təyin edərkən hər zaman bir sağlamlıq mütəxəssisi və ya dietoloqla məsləhətləşə bilərsiniz. Mütəxəssislər fərdi ehtiyaclarınıza uyğun olaraq istehlak etməli olduğunuz zeytun yağının miqdarını təyin etməkdə sizə kömək edə bilər.

İdman edərkən zeytun yağından istifadə etməyin faydaları

İdmançılar üçün zeytun yağının faydaları gözə çarpır və bir çox cəhətdən çox vacibdir. Məşqlərdə müsbət təsiri ilə seçilən zeytun yağı idmançılar üçün əhəmiyyətli bir qida qaynağıdır. Zeytun yağının idmançılar üçün faydalarına aşağıdakılar daxildir:

Zeytun yağı sağlam yağları ehtiva edir və bədəni uzunmüddətli enerji ilə təmin edir. Xüsusilə uzun müddət davam edən məşqdən əvvəl və ya məşq zamanı istehlak edildikdə, zeytun yağı bədən üçün əhəmiyyətli bir yanacaq mənbəyidir;

Tərkibindəki antioksidantlar sayəsində zeytun yağı bədəndəki iltihabı azalda bilər. Bu, məşqdən sonra əzələ ağrısını və şişkinliyi azaltmaqla bərpa prosesini sürətləndirir;

Zeytun yağında omeqa-3 yağ turşuları kimi qida maddələri var. Bu yağlar əzələ bərpasını təşviq edir və məşqdən sonra əzələ zədəsini azaldır;

Zeytun yağında orqanizmi oksidləşdirici stressdən qoruyan təbii antioksidantlar var. Oksidləşdirici stress bədəndəki sərbəst radikalların balanssız şəkildə artması və hüceyrələrə zərər verdiyi bir vəziyyətdir. Zeytun yağı istehlakı idmançıların yaşadığı mənfi təsirləri azaltmaqla sağlamlığı qorumağa kömək edir;

Zeytun yağı beyin sağlamlığı üçün vacib olan doymamış yağ turşuları ilə zəngindir. Müntəzəm olaraq istehlak edildikdə, zeytun yağı konsentrasiyanı yaxşılaşdırır və zehni performansı dəstəkləyərək məşq zamanı daha yaxşı diqqəti cəmləməyə kömək edir;

Zeytun yağı ilə davamlılıq arasında əhəmiyyətli bir əlaqə var. Çünki bu sağlam yağ hüceyrələrə suyun ötürülməsini artırır və bədənin nəmləndirmə səviyyələrini optimallaşdırır. Bu, performansınızı yaxşılaşdırır və məşq zamanı daha uzun müddət dayanmağınıza kömək edir.